• Makalelerim ve yazılarım

    Güncel bilimsel gelişmelere ve popüler bilime dair yazılarım

HAZIR OLUN! KÖPEK BURNUNU TAKLİT EDEN DEDEKTÖRLER GELİYOR!

By admin
Nis 26th, 2014
0 Comments
305 Views

 patlayıcı-dedektör-görselSevimlilikleri ve sadakatleri ile ün salmış köpeklerin en dikkat çekici özelliklerinden biri de koklama duyusudur. Köpekler, bir insanın farkedilmesi mümkün bile olmayan kokuları, çok başarılı bir şekilde tespit edebilir. Bunun sebebi, koku duyarlılıklarının insandan bin kat yüksek olmasıdır. İnsan burnunda sadece 5 milyon koku alıcısı varken; köpeklerin burunlarındaki koku alıcısı sayısı 220 milyondan fazladır.

Burunlarının sürekli nemli olması da, koku algılamalarını kolaylaştırır. Burunlarındaki nemli salgıya gelen koku molekülleri burada çözünerek kokunun daha net ve doğru bir şekilde algılanmasını sağlar.

Köpeklerin ayrıca, damak kemiklerinin üzerinde, burun boşluğu tabanında bulunan üst kesici dişlerin arkasındaki bir kanalla ağız bölgesine bağlanmış, vomeronasal organ adındaki bir koku organı daha vardır. Köpekler, dillerini bu dişlerin arkasına hızla çarptıkça, kokuyu daha iyi algılarlar.

Bu özellikleri nedeniyle de, uzun zamandır, patlayıcı ve narkotik maddelerin bulunup tespit edilmesinde köpeklerden yararlanılmaktadır. Patlayıcı maddenin kokusuna her ne kadar başka kokular karışırsa da karışsın, köpekler hassas burunları sayesinde hatasız bir şekilde bu maddeleri ayırt edebilirler.

İşte köpeklerin bu başarılı koku alma özellikleri, Santa Barbara Kaliforniya Üniversitesi’ndeki (ABD) araştırmacılar tarafından da incelendi ve yeni bir portatif dedektörün geliştirilmesine ilham oldu.

Köpekler yorulduklarında devreye sokulabilecek bu dedektör, köpek burnunun algıladığı şekilde molekülleri algılayıp, ne tür molekül tespit ettiğinin bilgisini bilgisayara yansıtıyor. TNT patlayıcılarından yayılan 2,4-dinitrotoluen moleküllerini yakalayıp bildirebilen cihaz, köpeklerdeki hava moleküllerini emen ve konsantre eden sistemin mikro boyuttaki bir kopyası gibi işliyor.

Köpeklerdeki kesici dişlerin arkasındaki kanal taklit edilerek geliştirilen – saç telinden 20 kat daha ince- bir mikrokanal, molekülleri yakalayıp hapsederek, onları tespit edecek bir lazer tarafından çalışan mini bir spektrometreye gönderiyor. Ve burada da, gelen molekül tespit edilerek bilgisayara iletiliyor.

Şu an patlayıcıların tespitinde kullanılmak için üzerinde çalışmalar yapılan cihaz, gelecekte narkotik tarafından da kullanılabilir ya da kişilerin nefeslerinden gelen molekülleri inceleyerek hastalık tespiti yapabilir.

Kaynak: Kaliforniya Üniversitesi SANTA BARBARA (UCSB) http://engineering.ucsb.edu/news/673

Bir Cevap Yazın