• Makalelerim ve yazılarım

    Güncel bilimsel gelişmelere ve popüler bilime dair yazılarım

YAPRAK BİTLERİNİ TAKLİT EDEREK, HASTALIKLARA VEDA ETMEK MÜMKÜN

By admin
Nis 26th, 2014
0 Comments
260 Views

YAPRAK_BITI_GORSEL

 Yayınlanmış köşe yazıları serisi – by mugekny.com

Bitkilerin fotosentez yaptığını bilmeyenimiz yoktur. İlköğretim yıllarından beri, bitkilere özgü nefes alıp verme şekline fotosentez denildiğini biliriz.

Fotosentez bu kadar kısa bir şekilde akılda kalsa da; aslında çok daha karmaşık bir işlemdir. Hatta o kadar karmaşıktır ki, bugünün teknolojik imkanlarıyla dahi laboratuarda taklit edebilmek mümkün değildir.

Bugünün üniversitelerinde, yılların deneyimine sahip profesörlerin ve son teknoloji ekipmanların başaramadığını; boyları 1 cm’i geçmeyen çok çok ufak bir canlı başarıyla gerçekleştirmektedir. Yaprak bitleri denilen bu minik canlıların bir kaç milimetrelik vücutlarında zor bir kimya işlemi gerçekleşir.

Nature dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, fotosentezde önemli bir yere sahip bir işlemi yaprak bitleri kendi vücutlarında kolaylıkla yürütebilir, başka bir deyişle, karotenoid pigmentlerini sentezleyebilirler. Aslında, karotenoid pigmentleri tüm canlılar tarafından kullanılır. Bunun sebebi, tüm canlıların sağlıklı bir bağışıklık sistemi için ve bazı vitaminleri üretebilmek için karotenoide ihtiyaç duymasıdır. Fakat, insanların ve hayvanların karoteoid elde etme şekli dolaylı yoldandır. Bitkileri (sebzeleri, meyveleri) tüketerek, beslenme yoluyla ancak alabilirler. Yaprak bitleri ise; aynı bitkilerde olduğu gibi, bu pigmenti kendileri sentezler. Güneş’ten gelen enerjiyi emer ve enerji üretiminde kullanılmak üzere hücrelere aktarır. Direk olarak, karotenoid üretir.

Bu olayın gerçekleşebilmesi için, aslında bir dizi faktörün doğru koşullarla sağlanması gerekir. Örneğin; pigmentlerin, Güneş’ten gelen enerjiyi yakalayabilmeleri için, doğru şekilde konumlanmış olmaları çok önemlidir. Bunun için, böceğin vücudunu kaplayan kütikül maddesinin 0-40 mikrometre kadar altında bir katman oluşturulur ve böylece Güneş ışığını yakalabilecek en iyi şekilde konumlanmış olurlar.

Fotosentezde çok önemli bir role sahip olan bu işlemi, bir böceğin yaptığı ilk kez görülmüştür.

Tarif ettiğimiz işlem, fotosentezin sadece bir kısmıdır. Ufak bir böceğin kolaylıkla gerçekleştirebildiği bu aşamayı, laboratuarda başarı ile gerçekleştirmemiz için milyon dolarlık yatırımlar ve yıllarca sürecek araştırma gerekir.

Bitkilerin fotosentez sisteminin tamamı ise, bundan kat be kat daha detaylıdır. Fotosentez tamamen anlaşılabildiğinde, dünyadaki çevre kirliliği ve açlık gibi sorunlarının önüne geçilmesi çok kolaydır. Fotosentez yoluyla bir bitki yanlızca oksijen üretmez; aynı zamanda şeker de üretir. Bu yönüyle, fotosentez başlı başına bir besin kaynağıdır.

Günümüzdeki dev alanlara inşa edilmiş fabrikalara kıyasla, bitkiler çok daha muazzam miktarlarda şeker üretir. Üstelik, hiçbir bitki bir şeker fabrikası gibi atık da bırakmaz. Aksine, geride oksijen bırakır.

Her ne kadar, bugün fotosentezi tam olarak çözememiş olsak da; yaprak bitlerinin, karotenoid sentezleme işlemini laboratuarda taklit etmeyi başarabilirsek; bağışıklık sistemimizi güçlendirmemiz ve bir çok vitamini Güneş enerjisi yoluyla vücudumuzda üretebilmemiz çok daha kolay olabilir. Bağışıklık sisteminin kuvvetlenmesiyle, insanlar daha az hastalanabilir. Bir çok hastalık ortadan kalkabilir ya da tahrip edici etkileri azaltılabilir.

*** BU KÖŞE YAZISININ SONUNA ULAŞTINIZ. DİĞER YAZILARA DA GÖZ ATARAK BENZER İÇERİKLERDEN BİLGİ EDİNEBİLİRSİNİZ***

 

Bir Cevap Yazın